Σύμφωνα με το άρθρο 12 του Ν.4308/2014 (ΕΛΠ), κάθε τιμολόγιο πρέπει να περιέχει 10 υποχρεωτικές αναγραφές: α) επωνυμία και ΑΦΜ εκδότη και αντισυμβαλλόμενου, β) επαγγελματική διεύθυνση, γ) είδος και έκταση συναλλαγής, δ) ποσότητα και μονάδα μέτρησης, ε) τιμή μονάδας, στ) συνολικό ποσό, ζ) ανάλυση ΦΠΑ (καθαρή αξία, συντελεστής, ποσό), η) σειρά και αριθμός τιμολογίου, θ) ημερομηνία έκδοσης και ι) ειδικές λεπτομέρειες για ενδοκοινοτικές παραδόσεις ή αντίστροφη χρέωση.
Το άρθρο 12 του Νόμου 4308/2014 (Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα) αποτελεί τον κορμό που διέπει τη μορφή και το περιεχόμενο κάθε τιμολογίου στην Ελλάδα. Ο νόμος καθορίζει με ακρίβεια ποιες πληροφορίες πρέπει να εμφανίζονται σε κάθε παραστατικό που εκδίδεται από οντότητες υποκείμενες στα ΕΛΠ, ανεξάρτητα από το μέγεθος ή τον κλάδο δραστηριότητάς τους.
Ο στόχος του νομοθέτη είναι διπλός: αφενός να εξασφαλίσει τη διαφάνεια των εμπορικών συναλλαγών, αφετέρου να επιτρέψει στη Φορολογική Διοίκηση τον αποτελεσματικό έλεγχο των δηλωμένων εσόδων και εκροών ΦΠΑ. Το 2026, με την πλήρη επέκταση της υποχρεωτικής διαβίβασης παραστατικών στο myDATA της ΑΑΔΕ, η ορθή συμπλήρωση των αναγραφών αποκτά άμεση πρακτική σημασία: κάθε ελλιπές ή εσφαλμένο τιμολόγιο επιστρέφεται ως απορριπτέο από την πλατφόρμα και ενδέχεται να επιφέρει πρόστιμα.
Το άρθρο 12 εφαρμόζεται σε όλες τις οντότητες που εκδίδουν τιμολόγια στο πλαίσιο επαγγελματικής δραστηριότητας, συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών B2B και B2G. Δεν γίνεται διάκριση ανάλογα με τον τρόπο έκδοσης: ηλεκτρονικά και έντυπα τιμολόγια υπόκεινται στις ίδιες υποχρεώσεις.
Το άρθρο 12 παρ. 1 του Ν.4308/2014 απαριθμεί αναλυτικά τα στοιχεία που πρέπει να εμφανίζονται σε κάθε τιμολόγιο. Παρακάτω αναλύουμε καθεμία από τις 10 υποχρεωτικές αναγραφές:
Δύο κατηγορίες συναλλαγών απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή κατά τη συμπλήρωση του τιμολογίου, καθώς ενεργοποιούν πρόσθετες υποχρεωτικές αναγραφές.
Ενδοκοινοτικές παραδόσεις (άρθρο 28 παρ.1 Ν.2859/2000): Όταν πωλείτε αγαθά σε επιχείρηση εγκατεστημένη σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ, το τιμολόγιο εκδίδεται χωρίς ΦΠΑ (μηδενικός συντελεστής), υπό την προϋπόθεση ότι ο αγοραστής διαθέτει έγκυρο αριθμό ΦΠΑ/ΕΕ. Ο αριθμός αυτός πρέπει να αναγράφεται ρητά στο τιμολόγιο. Συνιστάται επίσης η αναγραφή της ένδειξης "Απαλλαγή ΦΠΑ - Ενδοκοινοτική παράδοση". Η εγκυρότητα του ΑΦΜ/ΕΕ μπορεί να ελεγχθεί μέσω του συστήματος VIES της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Αντίστροφη χρέωση ΦΠΑ (άρθρο 39α Ν.2859/2000): Σε ορισμένες κατηγορίες συναλλαγών, όπως η λήψη υπηρεσιών από αλλοδαπούς παρόχους, ο ΦΠΑ δεν αποδίδεται από τον εκδότη αλλά από τον λήπτη. Το τιμολόγιο πρέπει να φέρει ρητά την ένδειξη "Αντίστροφη χρέωση ΦΠΑ" (Reverse Charge) και να μην εμφανίζει ποσό ΦΠΑ. Η παράλειψη αυτής της ένδειξης αποτελεί τυπική παράβαση που ελέγχεται συστηματικά κατά τον φορολογικό έλεγχο και οδηγεί σε πρόστιμο ανά παραστατικό.
Το άρθρο 16 του Ν.4308/2014 προβλέπει τη δυνατότητα έκδοσης απλοποιημένου τιμολογίου για συναλλαγές συνολικής αξίας έως 100 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Στην περίπτωση αυτή, ορισμένες από τις 10 υποχρεωτικές αναγραφές μπορούν να παραλειφθούν ή να αντικατασταθούν από απλοποιημένες εκδοχές τους.
Συγκεκριμένα, το απλοποιημένο τιμολόγιο δεν απαιτεί την αναγραφή των πλήρων στοιχείων του αντισυμβαλλόμενου (ΑΦΜ, διεύθυνση), ενώ η ποσότητα και η τιμή μονάδας μπορούν να συνδυαστούν σε ένα ενιαίο πεδίο συνολικής αξίας. Ωστόσο, τα βασικά στοιχεία του εκδότη, η περιγραφή της συναλλαγής, η ημερομηνία, ο αριθμός τιμολογίου και το ποσό ΦΠΑ παραμένουν πάντοτε υποχρεωτικά.
Το όριο των 100 ευρώ αναφέρεται στο συνολικό ποσό της συναλλαγής, όχι σε μεμονωμένες γραμμές. Αν η συνολική αξία υπερβεί τα 100 ευρώ, πρέπει να εκδοθεί πλήρες τιμολόγιο. Αξίζει να σημειωθεί ότι το απλοποιημένο τιμολόγιο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ενδοκοινοτικές συναλλαγές ή σε συναλλαγές με αντίστροφη χρέωση, ανεξάρτητα από την αξία τους.
Η ημερομηνία έκδοσης δεν επιλέγεται αυθαίρετα. Το άρθρο 13 του Ν.4308/2014 ορίζει αυστηρά πλαίσια χρόνου έκδοσης ανά κατηγορία συναλλαγής:
Η μη τήρηση των προθεσμιών του άρθρου 13 αποτελεί αυτοτελή παράβαση, ανεξάρτητα από την ορθή ή μη συμπλήρωση των αναγραφών του άρθρου 12. Μια επιχείρηση μπορεί συνεπώς να αντιμετωπίσει δύο χωριστά πρόστιμα για το ίδιο τιμολόγιο: ένα για την εκπρόθεσμη έκδοση και ένα για την ελλιπή αναγραφή.
Το άρθρο 54 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (Ν.4174/2013) ορίζει τα πρόστιμα για παραβάσεις που αφορούν την έκδοση ελλιπών ή εσφαλμένων τιμολογίων. Τα ποσά διαφοροποιούνται ανάλογα με το μέγεθος της οντότητας:
Ο χαρακτηρισμός "ανά παράβαση" σημαίνει ότι κάθε τιμολόγιο με ελλιπή αναγραφή αποτελεί ξεχωριστή παράβαση. Για μια μεσαία εταιρεία που εκδίδει κατά μέσο όρο 200 τιμολόγια τον μήνα, μία εσφαλμένη αναγραφή σε κάθε παραστατικό μπορεί να συσσωρεύσει πρόστιμα ύψους 50.000 ευρώ σε ένα ημερολογιακό έτος.
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ έχει τη δυνατότητα να απορρίπτει αυτόματα τιμολόγια που διαβιβάζονται στο myDATA χωρίς τα υποχρεωτικά στοιχεία. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο λήπτης χάνει το δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ εισροών, γεγονός που επιβαρύνει απευθείας τις ταμειακές ροές της επιχείρησής του.
Από το 2024 και εντεύθεν, η διαβίβαση δεδομένων τιμολογίων στο myDATA της ΑΑΔΕ είναι υποχρεωτική για τη μεγάλη πλειοψηφία των επιχειρήσεων που τηρούν διπλογραφικά ή απλογραφικά βιβλία. Το 2026, το σύστημα λειτουργεί σε πλήρη ισχύ με αυτόματους ελέγχους που επαληθεύουν την παρουσία όλων των υποχρεωτικών πεδίων πριν γίνει αποδεκτή η διαβίβαση.
Οι πάροχοι ηλεκτρονικής τιμολόγησης εγκεκριμένοι από την ΑΑΔΕ (τόσο PEPPOL-ready όσο και μη) αναλαμβάνουν την αυτόματη διαβίβαση των τιμολογίων, μειώνοντας τον κίνδυνο ανθρώπινου λάθους. Η συνεργασία με εγκεκριμένο πάροχο ή η χρήση λογιστικού λογισμικού με απευθείας σύνδεση στο myDATA αποτελεί πλέον πρακτική αναγκαιότητα για κάθε ελληνική επιχείρηση με σταθερό όγκο τιμολόγησης.
Η ΑΑΔΕ παρέχει δωρεάν πρόσβαση στο myDATA Portal, όπου οι επιχειρήσεις μπορούν να εποπτεύουν τις διαβιβάσεις τους και να εντοπίζουν αποκλίσεις. Ωστόσο, η χειροκίνητη καταχώρηση μέσω του portal δεν αποτελεί βιώσιμη λύση για επιχειρήσεις που εκδίδουν περισσότερα από 30-40 τιμολόγια τον μήνα.
Η αγορά λογισμικού τιμολόγησης στην Ελλάδα προσφέρει αρκετές επιλογές για επιχειρήσεις που θέλουν να διασφαλίσουν τη συμμόρφωση με το άρθρο 12 ΕΛΠ και τις απαιτήσεις myDATA. Παρακάτω παρουσιάζουμε 5 από τις πιο διαδεδομένες λύσεις:
Για ομάδες οικονομικών υπηρεσιών που αναζητούν συνδυασμό τιμολόγησης, παρακολούθησης πληρωμών και αναφορών, το Lido (29 USD/μήνα) προσφέρει μια ευέλικτη cloud πλατφόρμα που λειτουργεί συμπληρωματικά με το λογιστικό σας σύστημα, αυτοματοποιώντας την εξαγωγή δεδομένων από εισερχόμενα PDF τιμολόγια προμηθευτών.
| Λογισμικό | Τιμή | myDATA | ΕΛΠ άρθρο 12 | Κατάλληλο για | Χαρακτηριστικό |
|---|---|---|---|---|---|
| Epsilon Net | Κατόπιν αιτήματος | Ναι | Ναι | Μεσαίες / Μεγάλες | Πλήρης λογιστική |
| SoftOne | Κατόπιν αιτήματος | Ναι | Ναι | Μεσαίες / Μεγάλες | ERP, αποθήκη, παραγωγή |
| Workadu | Από 15 EUR/μήνα | Ναι | Ναι | ΜΜΕ υπηρεσιών | Διαχείριση κρατήσεων |
| Elorus | Από 9 EUR/μήνα | Ναι | Ναι | Freelancers / Μικρές | Παρακολούθηση χρόνου |
| Timologic | Από 10 EUR/μήνα | Ναι | Ναι | Μικρές επιχειρήσεις | Γρήγορη έναρξη χρήσης |
| Lido | 29 USD/μήνα | Μέσω ροής | Συμπληρωματικό | ΜΜΕ με PDF προμηθευτών | Εξαγωγή δεδομένων |
Η παράλειψη έστω και μίας υποχρεωτικής αναγραφής επιφέρει πρόστιμο βάσει του άρθρου 54 Ν.4174/2013: 100 ευρώ για μικρές οντότητες, 250 ευρώ για μεσαίες και 500 ευρώ για μεγάλες, ανά παραστατικό. Επιπλέον, το myDATA μπορεί να απορρίψει τη διαβίβαση, με αποτέλεσμα ο λήπτης να χάσει το δικαίωμα έκπτωσης ΦΠΑ εισροών.
Ναι. Το άρθρο 12 Ν.4308/2014 δεν διακρίνει μεταξύ ηλεκτρονικής και έντυπης μορφής. Και οι δύο μορφές υπόκεινται στις ίδιες υποχρεωτικές αναγραφές και στα ίδια πρόστιμα του άρθρου 54 ΚΦΔ σε περίπτωση παράβασης.
Η ένδειξη "Αντίστροφη χρέωση ΦΠΑ" απαιτείται κάθε φορά που εφαρμόζεται το άρθρο 39α Ν.2859/2000, δηλαδή όταν η υποχρέωση απόδοσης ΦΠΑ μεταφέρεται από τον εκδότη στον λήπτη. Το τιμολόγιο δεν φέρει ποσό ΦΠΑ, αλλά η ένδειξη πρέπει να είναι ευδιάκριτη. Η παράλειψή της αποτελεί τυπική παράβαση.
Όχι. Το απλοποιημένο τιμολόγιο του άρθρου 16 ΕΛΠ δεν επιτρέπεται για ενδοκοινοτικές παραδόσεις, ανεξάρτητα από την αξία τους. Σε ενδοκοινοτική συναλλαγή 80 ευρώ οφείλετε να εκδώσετε πλήρες τιμολόγιο με όλες τις αναγραφές του άρθρου 12, συμπεριλαμβανομένου του ΑΦΜ/ΕΕ του αντισυμβαλλόμενου.
Μπορείτε να συνδεθείτε στο myDATA Portal της ΑΑΔΕ και να ελέγξετε την κατάσταση κάθε διαβίβασης. Τα αποδεκτά παραστατικά εμφανίζονται με πράσινη ένδειξη, ενώ τα απορριφθέντα συνοδεύονται από κωδικό σφάλματος που περιγράφει ποια αναγραφή λείπει ή είναι εσφαλμένη. Αν χρησιμοποιείτε λογισμικό με απευθείας σύνδεση, οι ειδοποιήσεις αποτυχίας εμφανίζονται αυτόματα στο περιβάλλον εργασίας σας.